Гістарычныя фільмы

Варшаўская канфедэрацыя (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Варшаўская канфедэрацыяФільм: Варшаўская канфедэрацыя

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Рэлігійная талерантнасць была немагчымай у тагачаснай Заходняй Еўропе, дзе думкі аб свабодзе веравызнання лічыліся ерэтычнымі і маглі каштаваць жыцця. Але гэтая ўнікальная для часоў сярэднявечча з’ява існавала ў Вялікім княстве Літоўскім. XVI ст. стала для Заходняй Еўропы часам крывавых рэлігійных войнаў. Каталіцкі касцёл, не выбіраючы сродкаў, змагаўся з Рэфармацыяй. Рэлігійныя дыспуты вяліся з дапамогай зброі, а забойства апанента ўжо нікога не здзіўляла. Але адна падзея ўсё ж ускалыхнула Еўропу. У ноч на 24 жніўня 1572 г. напярэдадні дня св. Варфаламея ў Парыжы адбылося масавае забойства кальвіністаў. Загінула каля 10 тысяч чалавек. У наступныя некалькі месяцаў напады на іх адбываліся па ўсёй Францыі.

Язэп Руцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Язэп РуцкіФільм: Язэп Руцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Язэп Руцкі паходзіў з Наваградчыны. Пасля заканчэння кальвінісцкай школы ён выправіўся вучыцца за мяжу. Гэты крок каштаваў яму спадчыны: маці не даравала сыну змены веры. Язэп Руцкі скончыў Грэцкую калегію ў Рыме, якая рыхтавала місіянераў для праваслаўных рэгіёнаў Усходняй Еўропы. Яго пераканалі, што для больш эфектыўнай працы ён мусіць перайсці ў праваслаўе. Потым Руцкі стаў уніятам. Ён патрапіў пад пратэкцыю Іпація Пацея — другога мітрапаліта ўніяцкай царквы. Таму кар’ера Язэпа Руцкага складвалася ўпэўнена. Пасля смерці Іпація Пацея кароль і вялікі князь Жыгімонт ІІІ Ваза ў 1614 г. даў згоду на прызначэнне Руцкага мітрапалітам.

Іасафат Кунцэвіч (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Іасафат КунцэвічФільм: Іасафат Кунцэвіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Лёс і смерць полацкага архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча — яскравы прыклад таго, да чаго можа прывесці рэлігійны фанатызм у шматканфесійнай краіне. У Вялікім княстве Літоўскім на працягу стагодзяў складвалася адмысловая сістэма міжканфесійных адносін, прынцыпам якой была верацярпімасць. Уніяцтва было праявай контррэфармацыі, спробай уніфікацыі, рэлігійнага аб’яднання насельніцтва. Аднак, укараненне Брэсцкай уніі прывяло не да кансалідацыі, а да ўзмацнення напружанасці. Выбух адбыўся ў Віцебску.

Мялецій Сматрыцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Мялецій СматрыцкіФільм: Мялецій Сматрыцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Пасля Брэсцкай уніі 1596 г. разгарнулася сапраўдная барацьба за душы людзей паміж прыхільнікамі ўніяцтва і тымі, хто захоўваў вернасць праваслаўю. Зброяй у гэтай барацьбе стала слова. У 1610 г. у друкарні Віленскага Святадухаўскага брацтва быў выдадзены знакаміты «Трэнас, альбо плач святой усходняй царквы». Гэты твор палемічнай літаратуры быў напісаны на польскай мове і адстойваў пазіцыі праваслаўя. І не проста адстойваў, а фактычна заклікаў да супрацьдзеяння ўладам. Аўтара «Трэнаса» ад арышту ўратавала тое, што ён схаваўся за псеўданімам Тэафіл Арталог. Кніга была забаронена. За яе распаўсюджванне накладаўся вялікі штраф, друкарню зачынілі, а рэдактара — Лявона Карповіча — кінулі ў вязніцу.

Брэсцкая унія (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Брэсцкая уніяФільм: Брэсцкая унія (унія праваслаўнай і каталіцкай цэркваў)

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). У другой палове XVI ст. у Вялікім княстве Літоўскім у чарговы раз загаварылі пра магчымасць уніі паміж праваслаўнай царквой і каталіцкім касцёлам. Пытанне гэтае ўздымалася не першы раз, бо само становішча ВКЛ на разломе усходне-праваслаўнай і заходне-каталіцкай цывілізацыямі вымагала асаблівай пільнасці для прадухілення расколу грамадства. Праваслаўная царква ў XVI ст. перажывала глыбокі крызіс, звязаны з заняпадам узятага туркамі Канстанцінопаля — інтэлектуальнага цэнтра ўсходняга хрысціянства. Акрамя таго, праваслаўе выкарыстоўвалася суседняй Маскоўскай дзяржавай як падстава для войнаў з ВКЛ. Каталіцкі касцёл таксама знаходзіўся ў крызісе, праявай чаго была Рэфармацыя. Аб’яднанне сіл супраць пратэстанцкіх плыняў магло б быць выгодным і дзяржаве, і абодвум канфесійным плыням.

Лаўрэнцій Зізаній (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Лаўрэнцій ЗізанійФільм: Лаўрэнцій Зізаній

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Лаўрэнцій Зізаній быў гуманістам і асветнікам у часы контррэфармацыі. Гуманіст, асветнік... Наколькі гэтыя словы гучаць мілей і прыемней, чым тэрміны адносна дзеячоў контррэфармацыі: рэлігійны фанатык, непрымірымы барацьбіт і гэтак далей. Ад першых словаў вее дабрынёй, цярпімасцю. А другія нясуць нянавісць.

Пётр Скарга (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Пётр СкаргаФільм: Пётр Скарга

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Пётр Скарга стаў сапраўднай знаходкай для каталіцкага касцёла. Выдатны палеміст і аратар, ён заўжды перамагаў у дыспутах. Паляк паводле паходжання і непахісны каталік паводле перакананняў, Скарга з’яўляўся сябрам ордэна езуітаў. Лёсам яму было наканавана апынуцца ў самым віры палітычнага і рэлігійнага жыцця Рэчы Паспалітай.

Старонкі