Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1980. — № 4

Часопіс Помнікі гісторыі і культуры Беларусі 1980 № 4Часопіс: Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1980. — № 4 (44).

Характарыстыка: Часопіс (бюлетэнь) «Помнікі гісторыі і культуры Беларусі» выходзіў з 1970 г. Ён з’яўляўся афіцыйным органам Беларускага дабраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры. У ПГКБ змяшчаліся матэрыялы, што мусілі спрыяць ахове, вывучэнню і папулярызацыі помнікаў. Аб’ём публікацый пераважна заставаўся невялікім. У № 4 «Помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» за 1980 г. публікуюцца артыкулы Т.С. Скрыпчанкі пра філігранныя бранзалеты, А.А. Трусава пра археалагічнае даследаванне Мірскага замка, Л.Р. Казлова пра першыя карты Беларусі, М.І. Інькова пра сялянскія лазні, С.В. Барыса пра беларускія вясельныя песні, а таксама іншыя матэрыялы.

Корзенко, Г.В. Историки Беларуси в начале XXI столетия : биобиблиографический справочник

Корзенко Г.В. Историки Беларуси биобиблиографический справочникКнига: Корзенко, Г.В. Историки Беларуси в начале XXI столетия : биобиблиографический справочник / Г.В. Корзенко. — Минск : Белорусская наука, 2007. — 470 с.

Аннотация: Провозглашение суверенитета Республики Беларусь привело к кардинальному пересмотру концепций истории Беларуси. В условиях государственной независимости возрос интерес к истокам своего народа, его истории и культуре. С начала 1990-х годов ведётся работа по подготовке систематизированных справочных изданий о научных и профессорско-преподавательских кадрах Беларуси. Биобиблиографические издания играют важную роль в накоплении информации об ученых, их деятельности и трудах, а также в обращении к истокам научной мысли, сохранению исторической преемственности поколений в науке. Это не историография в классическом виде: авторы не стремились к концептуальному анализу развития науки в чётко ограниченных хронологических и тематических рамках. Через микроисторию — серию биографий в словарях — отражена многогранная деятельность научного сообщества и увековечена память об учёных.

Весці Акадэміі навук БССР. Серыя грамадскіх навук. — 1976. — № 1

Весці Акадэміі навук Беларускай ССР БССР Серыя грамадскіх навук 1976 № 1Часопіс: Весці Акадэміі навук БССР. Серыя грамадскіх навук. — 1976. — № 1.

Характарыстыка: Весці Акадэміі навук БССР, серыя грамадскіх навук — спецыялізаваны часопіс для публікацыі вынікаў даследаванняў артыкулаў па гісторыі, археалогіі, мовазнаўству ды іншых гуманітарных дысцыплінах. Асобная серыя грамадскіх навук часопіса ўзнікла ў 1956 г. Да гэтага артыкулы па грамадскіх, дакладных, прыродазнаўчых навуках выходзілі пад адной вокладкай. Побач з навуковымі даследаваннямі у часопісе маглі змяшчацца афіцыёзна-прапагандысцкія і публіцыстычныя матэрыялы, што найбольш характэрна для «застойных» 1970-х гадоў. У № 1 Вясцей АН БССР (Серыя грамадскіх навук) за 1976 г. з матэрыялаў гістарычнай і археалагічнай тэматыкі змешчаны артыкулы А.Г. Калечыц і П.Ф. Каліноўскага пра знаходкі выкапнёвай антрапагенавай фаўны як патэнцыйныя сведчанні стаянак першабытнага чалавека, Г.Д. Кнацько пра гісторыю паходжання і фарміраванне фонду рукапісных часопісаў партызан Беларусі, а таксама публікацыі іншых даследчыкаў.

Шайкоў, В., Лукашэвіч, А. Полацкі кадэцкі корпус і яго выхаванцы

Шайкоў В., Лукашэвіч А. Полацкі кадэцкі корпусАртыкул: Шайкоў, В., Лукашэвіч, А. Полацкі кадэцкі корпус і яго выхаванцы / В. Шайкоў, А. Лукашэвіч // Беларускі гістарычны часопіс. — 1999. — № 4. — С. 45–51.

Анатацыя: Артыкул гісторыкаў Васіля Іванавіча Шайкова і Андрэя Міхайлавіча Лукашэвіча прысвечаны гісторыі стварэння і дзейнасці Полацкага кадэцкага корпуса. Узнікненне гэтай вучэбнай установы непасрэдна звязана з Полацкай езуіцкай акадэміяй. У 1820 г. акадэмія, якой прысвечаны асобны артыкул В.І. Шайкова, была зачынена. На яе месцы было арганізавана вышэйшае піярскае вучылішча, што праіснавала да 1830 г. Выкладчыкі вучылішча падтрымлівалі цесныя творчыя сувязі з Віленскім універсітэтам: Полацк наведаў вядомы гісторык Іяхім Лялевель, а некалькі полацкіх выкладчыкаў належалі да руху філаматаў. У 1830 г. вышэйшае піярскае вучылішча ў Полацку было закрыта як «культурны цэнтр польскай цывілізацыі», а на яго месцы, г.зн. у былых езуіцкіх карпусах, пачаў дзейнічаць кадэцкі корпус.

Шайкоў, В. Полацкая езуіцкая акадэмія (1812–1820 гг.)

Шайкоў В. Полацкая езуіцкая акадэміяАртыкул: Шайкоў, В. Полацкая езуіцкая акадэмія (1812–1820 гг.) / В. Шайкоў // Беларускі гістарычны часопіс. — 1995. — № 4. — С. 73–82.

Анатацыя: Артыкул гісторыка Васіля Іванавіча Шайкова, колішняга загадчыка кафедры гісторыі і сацыялогіі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта, прысвечаны абставінам узнікнення, дзейнасці і скасавання Полацкай езуіцкай акадэміі. Падзеі разглядаюцца ў кантэксце ўзаемаадносін паміж свецкай і духоўнай уладамі. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай Расійская імперыя адчувала неабходнасць у падтрымцы насельніцтва. Каталіцкае і ўніяцкае духавенства не толькі не спяшалася з прыняццем прысягі, але і стала ў апазіцыю да царскага ўрада. Выключэннем былі езуіты, якія першымі прынеслі прысягу на вернасць Кацярыне ІІ і пачалі актыўную прапагандысцкую дзейнасць ў падтрымку самаўладдзя. Імператрыца ўбачыла ў Таварыстве Іісуса патэнцыйную апору, да таго ж яна была ў захапленні ад наладжанай езуітамі сістэмы адукацыі.

Беларускі гістарычны часопіс. — 1993. — № 3

Беларускі гістарычны часопіс 1993 № 3Часопіс: Беларускі гістарычны часопіс. — 1993. — № 3 (3).

Характарыстыка: Беларускі гістарычны часопіс — навуковае і навукова-метадычнае ілюстраванае выданне. Асноўная аўдыторыя БГЧ — настаўнікі школ, выкладчыкі, студэнты вышэйшых навучальных устаноў. Першы нумар БГЧ выйшаў у 1993 г. У № 3 Беларускага гістарычнага часопіса за 1993 г. змешчаны артыкулы Алега Іова пра Турава-Пінскае княства ў Х–ХІІ стст., Валерыя Пазднякова пра паўднёвую Беларусь у складзе ВКЛ, Віктара Пасталіцы пра бітву на Сініх Водах, Людмілы Міхайлоўскай пра Тэўтонскі ордэн у еўрапейскіх палітычных адносінах канца ХIV — першай трэці ХV ст., Міхася Біча пра нацыянальнае і аграрнае пытанні ў час паўстання 1863–1864 гг., а таксама шэраг іншых публікацый.

Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Вып. 8. Девичий — Дорогость

Гістарычны слоўнік беларускай мовы Вып. 8. Девичий-ДорогостьКніга: Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Вып. 8. Девичий — Дорогость / склад. : Р.С. Гамзовіч [і інш.] ; рэд. А.М. Булыка. — Мінск : Навука і тэхніка, 1987. — 312 с.

Характарыстыка: «Гістарычны слоўнік беларускай мовы» — энцыклапедычнае выданне, што выходзіць з 1982 г. У шматтомным слоўніку дано тлумачэнне слоў старабеларускай мовы (беларускай літаратурнай мовы XIV–XVIII стст.), а таксама іх граматычная характарыстыка. Выданне прызначана для гісторыкаў, этнографаў, мовазнаўцаў і ўсіх, хто даследуе гістарычнае мінулае беларусаў. Восьмы выпуск «Гістарычнага слоўніка беларускай мовы» ўтрымлівае словы на літару «Д» ад слова «Девичий» па слова «Дорогость» ўключна.

Старонкі