Гістарычныя фільмы

Леў Сапега (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Леў СапегаФільм: Леў Сапега

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Леў Сапега — адзін з самых вядомых дзяржаўных дзеячаў за ўсю гісторыю Беларусі. Яго жыццё — прыклад служэння сваёй Радзіме, самаадданасці і самаахвярнасці. Ён мяняў рэлігіі, але заставаўся патрыётам Вялікага княства Літоўскага і захоўваў вернасць старабеларускай мове. Артымаўшы адукацыю ў Нясвіжскай школе Мікалая Радзівіла Чорнага і Лейцпцыгскім універсітэце, малады магнат у 1580 г. паступае на службу пісарам вялікага князя і караля. Але не пяро, а меч даводзіцца трымаць яго руцэ — Леў Сапега ўдзельнічае ў паходзе супраць маскоўскіх войскаў. Сам Стэфан Баторый адзначыў мужнасць юнака ў бітвах пад Псковам.

У 1581 г. Леў Сапега займае пасаду вялікага пісара літоўскага. Менавіта ў час працы ў Канцылярыі ВКЛ ён становіцца вопытным палітыкам. Яго настаўнікам быў канцлер Астафій (Астафей) Валовіч. Неўзабаве Леў Сапега быў накіраваны ў Рускае царства, каб пацвердзіць мірнае пагадненне пасля смерці Івана IV. З місіяй ён справіўся, праявіўшы дыпламатычныя здольнасці, таму вярнуўся ў ВКЛ ужо не вялікім пісарам, а падканцлерам.

Казімір Лышчынскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Казімір ЛышчынскіФільм: Казімір Лышчынскі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Прадстаўнік старадаўняга шляхецкага роду, Казімір Лышчынскі атрымаў бліскучую адукацыю у езуіцкім калегіуме і Кракаўскім універсітэце. Таленавіты юнак уступіў у ордэн езуітаў і з часам заняў пасаду прарэктара Берасцейскага калегіума. Неўзабаве ён пакінуў кар’еру, каб кінуць выклік касцёлу. У сваім маёнтку Казімір Лышчынскі напісаў трактат «Аб неіснаванні Бога». Гэта быў арыгінальны філасофскі твор, у якім аўтар адмаўляў рэлігійную сутнасць свету і сцвярджаў, што прырода развіваецца па сваіх натуральных законах. Вера ў Бога, як лічыў Лышчынскі, з’яўляецца выключна вынікам чалавечай фантазіі.

Казімір Лышчынскі адмаўляў панаванне царквы, марыў аб свеце без улады і народах без гаспадароў. Галоўнае — лічыў ён — не звышнатуральны розум, а розум звычайнага чалавека. Ён не імкнуўся да ваяўнічага атэізму — ён з’яўляўся філосафам, якога цікавіла ісціна. Але часы рэлігійнага цемрашальства не спрыялі інтэлектуальнай свабодзе. Па даносу суседа Казімір Лышчынскі быў схоплены і зняволены.

Стэфан Баторый (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Стэфан БаторыйФільм: Стэфан Баторый

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Са смерцю Жыгімонта ІІ Аўгуста дынастыя Ягелонаў перарвалася. Многія магнаты маглі б і хацелі б прапанаваць на трон свайго прадстаўніка. Але ніводзін магнацкі род не хацеў дапускаць узвышэння супернікаў. Таму на пасад пачалі запрашаць чужынцаў — людзей, якія не ведалі ў Рэчы Паспалітай нікога і таму нікому не аддавалі перавагі.

Пасля смерці Жыгімонта Аўгуста і ўцёкаў Генрыха Валуа Рэч Паспалітая становіцца перад чарговым выбарам манарха. Дзяржаве неабходны манарх-военачальнік, мудры дзеяч, які здолеў бы завяршыць спусташальную вайну з Рускай дзяржавай. Такім чалавекам становіцца князь Трансільваніі Стэфан Баторый (Іштван Батары). Новы вялікі князь абяцаў сам узначаліць войска і вярнуць усе занятыя Іванам IV землі. Слова сваё ён стрымаў. 30 жніўня 1579 г. пасля трох тыдняў аблогі быў вызвалены Полацк. Праз год ваенныя дзеянні былі перанесены на землі Маскоўскай дзяржавы. Войска Рэчы Паспалітай захапіла Вялікія Лукі і ўзяло ў аблогу Пскоў. Іван IV пачынае перамовы аб міры.

Генрых Валуа (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Астафій ВаловічФільм: Астафій Валовіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Гэты манарх выпадкова злучыў у сваёй асобе беларускую і французскую гісторыю. З ім звязвалі свае надзеі магнаты і ВКЛ, і Польшчы. Але Генрых Валуа з большай увагай сачыў за падзеямі на далёкай радзіме, чым дбаў пра дабрабыт новых падданых.

Пасля смерці Жыгімонта ІІ дынастыя Ягелонаў перарвалася. Перад Вялікім княствам Літоўскім і Польскім каралеўствам паўстала пытанне выбара манарха. Погляды большасці магнатаў Рэчы Паспалітай былі скіраваны на Францыю. Перавага аддавалася Генрыху Валуа. Гэтыя планы ледзьве не перакрэсліла Варфаламееўская ноч 1572 г., калі адбылося масавае забойства католікамі некалькіх тысяч гугенотаў. Магнаты Рэчы Паспалітай, у значнай ступені пратэстанты, былі незадаволены гэтым.

Астафій Валовіч (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Астафій ВаловічФільм: Астафій Валовіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Астафію Валовічу належыць выключная роля ў гісторыі Беларусі XVI ст. Займаючы шэраг высокіх дзяржаўных пасад (ад вялікага пісара, маршалка дворнага, земскага падскарбія — да падканцлера, канцлера, троцкага кашталяна, віленскага кашталяна і віленскага ваяводы) — ён ствараў гісторыю ВКЛ. Атрымаўшы адукацыю ў Заходняй Еўропе, малады Астафій вярнуўся ў Вялікае княства Літоўскае. У 1553 г. разам з пасольствам яго накіроўваюць у Маскву, каб заключыць з Іванам IV пагадненне аб міры. Спрычыніўся Астафій Валовіч і да аграрнай рэформы, вядомай як «Устава на валоки». За гэта ён атрымлівае падтрымку Боны Сфорца. Астафій Валовіч з’яўляўся адным з арганізатараў падрыхтоўкі другога Статута Вялікага княства Літоўскага (1566 г.). Па яго ініцыятыве ў Статут была ўнесена норма, якая забараняла чужаземцам атрымліваць у ВКЛ землі, пасады, званні. Норма, што была накіравана найперш супраць палякаў, захавалася і ў трэцяй рэдакцыі Статута.

Васіль Цяпінскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Васіль ЦяпінскіФільм: Васіль Цяпінскі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Гуманіст і асветнік, ён быў паплечнікам Сымона Буднага. Іх абодвух называюць прадаўжальнікамі справы Скарыны. Але ён увайшоў у гісторыю не толькі як друкар, але і як перакладчык і пісьменнік. Васіль Цяпінскі нарадзіўся ў сям’і небагатага шляхціца. Дакладна невядома, дзе ён атрымліваў адукацыю, аднак веды яго былі грунтоўныя. У складзе коннай роты аршанскага старосты Філона Кміты малады чалавек прымаў удзел у Інфлянцкай вайне, а затым быў на службе ў падканцлера ВКЛ Астафія Валовіча, які падтрымліваў асветніцкую дзейнасць у дзяржаве. Пляменніца Астафія Валовіча неўзабаве стала жонкай Васіля Цяпінскага.

Арыянства (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні АрыянстваФільм: Арыянства

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Арыяне былі радыкальнай плынню пратэстантаў. Яны адмаўлялі богачалавечую сутнасць Хрыста, прызнаючы ў ім толькі чалавечую прыроду. Апякуном арыян, або антытрынітарыяў, стаў у ВКЛ магнат Ян Кішка.

Старонкі