ВКЛ

Стэфан Баторый (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Стэфан БаторыйФільм: Стэфан Баторый

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Са смерцю Жыгімонта ІІ Аўгуста дынастыя Ягелонаў перарвалася. Многія магнаты маглі б і хацелі б прапанаваць на трон свайго прадстаўніка. Але ніводзін магнацкі род не хацеў дапускаць узвышэння супернікаў. Таму на пасад пачалі запрашаць чужынцаў — людзей, якія не ведалі ў Рэчы Паспалітай нікога і таму нікому не аддавалі перавагі.

Пасля смерці Жыгімонта Аўгуста і ўцёкаў Генрыха Валуа Рэч Паспалітая становіцца перад чарговым выбарам манарха. Дзяржаве неабходны манарх-военачальнік, мудры дзеяч, які здолеў бы завяршыць спусташальную вайну з Рускай дзяржавай. Такім чалавекам становіцца князь Трансільваніі Стэфан Баторый (Іштван Батары). Новы вялікі князь абяцаў сам узначаліць войска і вярнуць усе занятыя Іванам IV землі. Слова сваё ён стрымаў. 30 жніўня 1579 г. пасля трох тыдняў аблогі быў вызвалены Полацк. Праз год ваенныя дзеянні былі перанесены на землі Маскоўскай дзяржавы. Войска Рэчы Паспалітай захапіла Вялікія Лукі і ўзяло ў аблогу Пскоў. Іван IV пачынае перамовы аб міры.

Генрых Валуа (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Астафій ВаловічФільм: Астафій Валовіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Гэты манарх выпадкова злучыў у сваёй асобе беларускую і французскую гісторыю. З ім звязвалі свае надзеі магнаты і ВКЛ, і Польшчы. Але Генрых Валуа з большай увагай сачыў за падзеямі на далёкай радзіме, чым дбаў пра дабрабыт новых падданых.

Пасля смерці Жыгімонта ІІ дынастыя Ягелонаў перарвалася. Перад Вялікім княствам Літоўскім і Польскім каралеўствам паўстала пытанне выбара манарха. Погляды большасці магнатаў Рэчы Паспалітай былі скіраваны на Францыю. Перавага аддавалася Генрыху Валуа. Гэтыя планы ледзьве не перакрэсліла Варфаламееўская ноч 1572 г., калі адбылося масавае забойства католікамі некалькіх тысяч гугенотаў. Магнаты Рэчы Паспалітай, у значнай ступені пратэстанты, былі незадаволены гэтым.

Астафій Валовіч (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Астафій ВаловічФільм: Астафій Валовіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Астафію Валовічу належыць выключная роля ў гісторыі Беларусі XVI ст. Займаючы шэраг высокіх дзяржаўных пасад (ад вялікага пісара, маршалка дворнага, земскага падскарбія — да падканцлера, канцлера, троцкага кашталяна, віленскага кашталяна і віленскага ваяводы) — ён ствараў гісторыю ВКЛ. Атрымаўшы адукацыю ў Заходняй Еўропе, малады Астафій вярнуўся ў Вялікае княства Літоўскае. У 1553 г. разам з пасольствам яго накіроўваюць у Маскву, каб заключыць з Іванам IV пагадненне аб міры. Спрычыніўся Астафій Валовіч і да аграрнай рэформы, вядомай як «Устава на валоки». За гэта ён атрымлівае падтрымку Боны Сфорца. Астафій Валовіч з’яўляўся адным з арганізатараў падрыхтоўкі другога Статута Вялікага княства Літоўскага (1566 г.). Па яго ініцыятыве ў Статут была ўнесена норма, якая забараняла чужаземцам атрымліваць у ВКЛ землі, пасады, званні. Норма, што была накіравана найперш супраць палякаў, захавалася і ў трэцяй рэдакцыі Статута.

Васіль Цяпінскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Васіль ЦяпінскіФільм: Васіль Цяпінскі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Гуманіст і асветнік, ён быў паплечнікам Сымона Буднага. Іх абодвух называюць прадаўжальнікамі справы Скарыны. Але ён увайшоў у гісторыю не толькі як друкар, але і як перакладчык і пісьменнік. Васіль Цяпінскі нарадзіўся ў сям’і небагатага шляхціца. Дакладна невядома, дзе ён атрымліваў адукацыю, аднак веды яго былі грунтоўныя. У складзе коннай роты аршанскага старосты Філона Кміты малады чалавек прымаў удзел у Інфлянцкай вайне, а затым быў на службе ў падканцлера ВКЛ Астафія Валовіча, які падтрымліваў асветніцкую дзейнасць у дзяржаве. Пляменніца Астафія Валовіча неўзабаве стала жонкай Васіля Цяпінскага.

Арыянства (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні АрыянстваФільм: Арыянства

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Арыяне былі радыкальнай плынню пратэстантаў. Яны адмаўлялі богачалавечую сутнасць Хрыста, прызнаючы ў ім толькі чалавечую прыроду. Апякуном арыян, або антытрынітарыяў, стаў у ВКЛ магнат Ян Кішка.

Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі. У 6 т. Т. 3. Рэфармацыя. Контррэфармацыя. Барока

Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі т. 3 Рэфармацыя Контррэфармацыя БарокаКніга: Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі. У 6 т. Т. 3. Рэфармацыя. Контррэфармацыя. Барока / В.Б. Евароўскі [і інш.] ; рэдкал. тома : В.Б. Евароўскі [і інш.]. — Мінск : Беларуская навука, 2013. — 615 с.

Анатацыя: Трэці том акадэмічнага шасцітомніка «Гісторыі філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі» прысвечаны інтэлектуальнай гісторыі Беларусі другой паловы XVI — пачатку XVII ст. Аўтары — С.А. Падокшын, І.В. Саверчанка, І.А. Бортнік і іншыя — разглядаюць такія рэлігійна-грамадскія феномены, як рэфармацыйныя і контррэфармацыйныя кірункі тагачаснай беларускай думкі. Стваральнікі трэцяга тома прааналізавалі шматлікія творы палемічнай і дыдактычнай літаратуры, створаныя прадстаўнікамі праваслаўнага, каталіцкага, рэфарармацыйнага, уніяцкага лагераў і рэканструявалі адметнасці пабудовы тэалагічных сістэм.

Сымон Будны (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Сымон БудныФільм: Сымон Будны

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Партрэт Сымона Буднага вядомы нам па езуіцкай карыкатуры. Яго творы адразу выклікалі увагу, цікавасць, а з боку каталіцкага духавенства — нянавісць. Калі б ён агучваў свае ідэі ў Іспаніі, яму наканавана было б згарэць на вогнішчы інквізіцыі. Аднак ва ўмовах талерантнасці Вялікага княства Літоўскага Сымон Будны атрымаў тое, што лічыў галоўным — магчымасць выказваць свае думкі.

Старонкі