ВКЛ

Мялецій Сматрыцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Мялецій СматрыцкіФільм: Мялецій Сматрыцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Пасля Брэсцкай уніі 1596 г. разгарнулася сапраўдная барацьба за душы людзей паміж прыхільнікамі ўніяцтва і тымі, хто захоўваў вернасць праваслаўю. Зброяй у гэтай барацьбе стала слова. У 1610 г. у друкарні Віленскага Святадухаўскага брацтва быў выдадзены знакаміты «Трэнас, альбо плач святой усходняй царквы». Гэты твор палемічнай літаратуры быў напісаны на польскай мове і адстойваў пазіцыі праваслаўя. І не проста адстойваў, а фактычна заклікаў да супрацьдзеяння ўладам. Аўтара «Трэнаса» ад арышту ўратавала тое, што ён схаваўся за псеўданімам Тэафіл Арталог. Кніга была забаронена. За яе распаўсюджванне накладаўся вялікі штраф, друкарню зачынілі, а рэдактара — Лявона Карповіча — кінулі ў вязніцу.

Ткачоў, М.А. Замкі і людзі

Ткачоў М.А. Замкі і людзіКніга: Ткачоў, М.А. Замкі і людзі / М.А. Ткачоў. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. — 184 с.; іл.

Характарыстыка: Сярэднявечная Беларусь была «краінай замкаў». Умацаваныя гарады і мястэчкі, якія прымалі навакольнае насельніцтва ў час небяспекі, густой сеткай пакрывалі беларускія землі і стаялі праз кожныя 20–30 км. У кожным замку, феадальным горадзе і мястэчку былі арсеналы, меліся вайсковыя апалчэнні. Кніга Міхася Аляксандравіча Ткачова прысвечана гісторыі ваеннай справы прыватнаўладальніцкіх паселішчаў Беларусі XIV–XVIII стст.

Брэсцкая унія (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Брэсцкая уніяФільм: Брэсцкая унія (унія праваслаўнай і каталіцкай цэркваў)

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). У другой палове XVI ст. у Вялікім княстве Літоўскім у чарговы раз загаварылі пра магчымасць уніі паміж праваслаўнай царквой і каталіцкім касцёлам. Пытанне гэтае ўздымалася не першы раз, бо само становішча ВКЛ на разломе усходне-праваслаўнай і заходне-каталіцкай цывілізацыямі вымагала асаблівай пільнасці для прадухілення расколу грамадства. Праваслаўная царква ў XVI ст. перажывала глыбокі крызіс, звязаны з заняпадам узятага туркамі Канстанцінопаля — інтэлектуальнага цэнтра ўсходняга хрысціянства. Акрамя таго, праваслаўе выкарыстоўвалася суседняй Маскоўскай дзяржавай як падстава для войнаў з ВКЛ. Каталіцкі касцёл таксама знаходзіўся ў крызісе, праявай чаго была Рэфармацыя. Аб’яднанне сіл супраць пратэстанцкіх плыняў магло б быць выгодным і дзяржаве, і абодвум канфесійным плыням.

Выступленне М.Ф. Спірыдонава [на абароне доктарскай дысертацыі А.К. Краўцэвіча]

Выступленне М.Ф. Спірыдонава на абароне доктарскай дысертацыі А.К. КраўцэвічаАртыкул: Выступленне М.Ф. Спірыдонава [на абароне доктарскай дысертацыі А.К. Краўцэвіча] // Гістарычны альманах. — 1999. — Т. 2. — С. 98–102.

Анатацыя: У 1990–х гадах у айчыннай гістарыяграфіі актыўна абмяркоўвалася праблема ўзнінкнення Вялікага княства Літоўскага. Важнай падзеяй з'явілася абарона А.К. Краўцэвічам доктарскай дысертацыі на тэму ўзнікнення ВКЛ. Улічваючы дужа сціплае кола крыніц па ранняй гісторыі ВКЛ і шэраг невысветленых пытанняў, не ўсе навукоўцы пагадзіліся з тэзісамі А.К. Краўцэвіча. У прыватнасці, некаторыя з іх аспрэчыў М.Ф. Спірыдонаў. Выступ М.Ф. Спірыдонава, апублікаваны разам з адказам А.К. Краўцэвіча, стаў часткай палемікі па дадзенаму пытанню.

Дубоніс, А. Шварн Данілавіч і папяровыя ілюзіі праваслаўнай Літвы

Дубоніс А. Шварн Данілавіч і папяровыя ілюзіі праваслаўнай Літвы // Silva rerum novaАртыкул: Дубоніс, А. Шварн Данілавіч і папяровыя ілюзіі праваслаўнай Літвы / А. Дубоніс // Silva rerum nova: Штудыі ў гонар 70-годдзя Георгія Якаўлевіча Галенчанкі / Уклад.: А. Дзярновіч, А. Семянчук; Рэдкалегія: А. Дзярновіч (адказны сакратар). — Вільня — Мінск: AIDAI — ATHENAEUM, 2009. — С. 96–104.

Анатацыя: Артыкул літоўскага даследчыка Артураса Дубоніса (у перакладзе Уладзіміра Свяжынскага) прысвечаны Шварну Данілавічу — аднаму з галіцка-валынскіх князёў, які пэўны час правіў у ВКЛ. Асоба Шварна Данілавіча непарыўна звязана з сынам Міндоўга Войшалкам. А. Дубоніс акцэнтуе ўвагу на тым, што ва ўкраінскай, расійскай, літоўскай гістарыяграфіях асоба Шварна выглядае па-рознаму. Ва украінскай і, часткова, расійскай гістарыяграфіі Шварн часам успрымаецца як ледзь не стваральнік ВКЛ, які раней за Альгерда ператварыў дзяржаву ў «літоўска-рускую», балта-славянскую. Пры гэтым ён нібыта ўвасабляў альтэрнатыўны праект аб'яднання — на чале з праваслаўным «рускім» князем. Аналіз Галіцка-валынскага летапісу дазволіў А. Дубонісу сцвярджаць, што ён быў істотна перапрацаваны ў пазнейшы час. У выніку Войшалк паказаны ледзь не праваслаўным фанатыкам, а Шварну прыпісана роля больш значная, чым тая, якую ён адыгрываў у сапраўднасці. Так на старонках летапіса ўзнікла «папяровая ілюзія» праваслаўнай Літвы.

Ермаловіч, М. Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае

Ермаловіч М. Беларуская дзяржава Вялікае княства ЛітоўскаеКніга: Ермаловіч, М. Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае / М. Ермаловіч. — Мінск: Беллітфонд, 2003. — 448 с.

Анатацыя: «Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае» — апошняя кніга гісторыка Міколы Ермаловіча, якая пабачыла свет ужо пасля смерці аўтара. М. Ермаловіч працаваў над ёй да апошніх дзён, паспеўшы ўнесці ўсе неабходныя праўкі і дапаўненні. У адпаведнасці з поглядамі аўтара, Вялікае княства Літоўскае паўстала пасля заваявання Літвы князем-наёмнікам Міндоўгам, прынятым у Новагародак на «службу». Сама ж летапісаня Літва знаходілася на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Таму Вялікае княства Літоўскае названа беларускай дзяржавай.

Ермаловіч, М. Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд

Ермаловіч М. Старажытная Беларусь: Віленскі перыядКніга: Ермаловіч, М. Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд / М. Ермаловіч. — Мінск: Бацькаўшчына; Бесядзь, 1994. — 91 с.

Анатацыя: Гістарычны нарыс Міколы Ермаловіча з'яўляецца працягам яго кнігі Старажытная Беларусь: Полацкі і новагародскі перыяды. У новай кнізе аўтар вядзе гаворку пра віленскі перыяд беларускай гісторыі — гісторыю Вялікага княства Літоўскага.

Фармат: Pdf.

Памер: 4,4 MB.

Старонкі