ВКЛ

Марозава, С.В. Уніяцкая царква ў этнакультурным развіцці Беларусі (1596–1839 гг.)

Марозава С.В. Уніяцкая царква ў этнакультурным развіцці БеларусіКніга: Марозава, С.В. Уніяцкая царква ў этнакультурным развіцці Беларусі (1596–1839 гг.) / С.В. Марозава. — Гродна : ГрДУ, 2001. — 352 с.

Характарыстыка: Манаграфія Святланы Валянцінаўны Марозавай, прысвечаная ўплыву ўніяцкай царквы на этнакультурнае развіццё Беларусі, па маштабу ўзнятых пытанняў і глыбіні іх распрацоўкі выходзіць за межы даследавання гісторыі грэка-каталіцкай канфесіі. Чытачу прапануецца аўтарскі арыгінальны — хай і небясспрэчны — погляд на ўсю канфесійную гісторыю Беларусі з канца Х ст. Нягледзячы на пэўную ідэалізацыю ўніяцкай царквы і нават вызначэнне яе ў якасці беларускай нацыянальнай, манаграфія з’яўляецца адной з лепшых работ па рэлігійнай гісторыі Беларусі.

Вялікі гістарычны атлас Беларусі. Т. 2

Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т. 2Кніга: Вялікі гістарычны атлас Беларусі: У 4 тамах. Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. — 351 с.; іл.

Характарыстыка: Значны навуковы задзел беларускіх картографаў і гісторыкаў прывёў да пашырэння маштабаў «Вялікага гістарычнага атласа Беларусі». Калі ў першым томе атлас анансаваўся як выданне ў трох тамах, то ў другім — ужо як выданне ў чатырох тамах. Другі том «Вялікага гістарычнага атласа Беларусі» ахоплівае перыяд ад Люблінскай уніі 1569 г. да трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 г. Аснову яго складаюць тры тэматычныя раздзелы. Першы з іх прысвечаны ваенна-палітычным падзеям, другі — сацыяльна-эканамічнаму развіццю, трэці — духоўна-культурнаму і канфесійна-рэлігійнаму жыццю Беларусі ў 1569–1795 гг.

Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. 1386–1795 / Przez J. Wolffa

Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa LitewskiegoКніга: Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. 1386–1795 / Przez J. Wolffa. — Kraków: W drukarni Wł.L. Angzyca i spółki, 1885.— VII s. + 354 s.

Характарыстыка: Połączywszy się z Polską, Litwa powoli zaczęła się urządzać na jej wzór i przybierać jej instytuyje. Akt unii w Horodle 1413 r. dał początek senatowie litewskiemu. Jednak aż do unii Litwy z Koroną, w Lublinie 1569 r., nie było, właściwie mówiąc, senatu litewskiego. Istniała rada wielkoksiążęca, której członkowie nosili tytuł: «panów rad ich miłości». Na Litwie urzędy powstawały powoli za przykładem Korony. Mieli dwory swe wielcy książęta: Jagiełło, Skirgiełło, Witold i Zygmunt. Z wyjątkiem pisarzy lub sekretarzy tylko marszałkowie zajmują wówczas wydatniejsze miejsce. Z czasem, za przykładem dworu polskiego, urzędnicy dworu wielkoksiążęcego urośli na dygnitarzów i zaczęli należeć do rady przybocznej wielkiego księcia. Obok Świdrygiełły występują już jego kanclerz, podkanclerzy, marszałkowie, krajczy i kuchmistrz.

Вялікі гістарычны атлас Беларусі. Т. 1

Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т. 1Кніга: Вялікі гістарычны атлас Беларусі: У 3 тамах. Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. — 244 с.; іл.

Характарыстыка: «Вялікі гістарычны атлас Беларусі» ў трох тамах — першае ў Рэспубліцы Беларусь арыгінальнае картаграфічнае выданне, якое прысвечана гістарычнаму мінуламу нашай краіны. Прадстаўленыя карты адлюстроўваюць гісторыю не толькі Беларусі, але і ўсяго ўсходнееўрапейскага рэгіёна. Прысутнічаюць таксама буйнамаштабныя карты асобных тэрыторый, планы гарадоў, схемы вайсковых сражэнняў. Першы том прысвечаны найбольш раннім перыядам беларускай гісторыі — ад старажытнейшых слядоў першабытнага чалавека да сярэдзіны XVI ст. Храналагічна ён абмежаваны канкрэтнай датай — 1569 г., калі ў выніку Люблінскай уніі беларускія землі ўвайшлі ў склад Рэчы Паспалітай.

Язэп Руцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Язэп РуцкіФільм: Язэп Руцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Язэп Руцкі паходзіў з Наваградчыны. Пасля заканчэння кальвінісцкай школы ён выправіўся вучыцца за мяжу. Гэты крок каштаваў яму спадчыны: маці не даравала сыну змены веры. Язэп Руцкі скончыў Грэцкую калегію ў Рыме, якая рыхтавала місіянераў для праваслаўных рэгіёнаў Усходняй Еўропы. Яго пераканалі, што для больш эфектыўнай працы ён мусіць перайсці ў праваслаўе. Потым Руцкі стаў уніятам. Ён патрапіў пад пратэкцыю Іпація Пацея — другога мітрапаліта ўніяцкай царквы. Таму кар’ера Язэпа Руцкага складвалася ўпэўнена. Пасля смерці Іпація Пацея кароль і вялікі князь Жыгімонт ІІІ Ваза ў 1614 г. даў згоду на прызначэнне Руцкага мітрапалітам.

Іасафат Кунцэвіч (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Іасафат КунцэвічФільм: Іасафат Кунцэвіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Лёс і смерць полацкага архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча — яскравы прыклад таго, да чаго можа прывесці рэлігійны фанатызм у шматканфесійнай краіне. У Вялікім княстве Літоўскім на працягу стагодзяў складвалася адмысловая сістэма міжканфесійных адносін, прынцыпам якой была верацярпімасць. Уніяцтва было праявай контррэфармацыі, спробай уніфікацыі, рэлігійнага аб’яднання насельніцтва. Аднак, укараненне Брэсцкай уніі прывяло не да кансалідацыі, а да ўзмацнення напружанасці. Выбух адбыўся ў Віцебску.

Груша, А.І. Канцылярыя Вялікага княства Літоўскага

Груша А.І. Канцылярыя ВКЛ Вялікага княства ЛітоўскагаКніга: Груша, А.І. Канцылярыя Вялікага княства Літоўскага 40-х гадоў XV–першай паловы XVI ст. / А.І. Груша. — Мінск: Беларуская навука, 2006. — 215 с.

Характарыстыка: Манаграфія Аляксандра Іванавіча Грушы прысвечана канцылярыі Вялікага княства Літоўскага. На падставе шырокага кола крыніц разгледжаны функцыі, структура, персанал, асаблівасці працы і кампетэнцыя канцылырыі Вялікага княства Літоўскага — установы, у нетрах якой узніклі кнігі Метрыкі ВКЛ і мноства актаў, што з’яўляюцца сёння аднымі з асноўных гістарычных крыніц. Увага канцэнтруецца на маладаследаваных і дыскусійных праблемах гісторыі ўстановы.

Старонкі