Фильмы-история религии и церкви

Язэп Руцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Язэп РуцкіФільм: Язэп Руцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Язэп Руцкі паходзіў з Наваградчыны. Пасля заканчэння кальвінісцкай школы ён выправіўся вучыцца за мяжу. Гэты крок каштаваў яму спадчыны: маці не даравала сыну змены веры. Язэп Руцкі скончыў Грэцкую калегію ў Рыме, якая рыхтавала місіянераў для праваслаўных рэгіёнаў Усходняй Еўропы. Яго пераканалі, што для больш эфектыўнай працы ён мусіць перайсці ў праваслаўе. Потым Руцкі стаў уніятам. Ён патрапіў пад пратэкцыю Іпація Пацея — другога мітрапаліта ўніяцкай царквы. Таму кар’ера Язэпа Руцкага складвалася ўпэўнена. Пасля смерці Іпація Пацея кароль і вялікі князь Жыгімонт ІІІ Ваза ў 1614 г. даў згоду на прызначэнне Руцкага мітрапалітам.

Іасафат Кунцэвіч (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Іасафат КунцэвічФільм: Іасафат Кунцэвіч

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Лёс і смерць полацкага архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча — яскравы прыклад таго, да чаго можа прывесці рэлігійны фанатызм у шматканфесійнай краіне. У Вялікім княстве Літоўскім на працягу стагодзяў складвалася адмысловая сістэма міжканфесійных адносін, прынцыпам якой была верацярпімасць. Уніяцтва было праявай контррэфармацыі, спробай уніфікацыі, рэлігійнага аб’яднання насельніцтва. Аднак, укараненне Брэсцкай уніі прывяло не да кансалідацыі, а да ўзмацнення напружанасці. Выбух адбыўся ў Віцебску.

Мялецій Сматрыцкі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Мялецій СматрыцкіФільм: Мялецій Сматрыцкі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Пасля Брэсцкай уніі 1596 г. разгарнулася сапраўдная барацьба за душы людзей паміж прыхільнікамі ўніяцтва і тымі, хто захоўваў вернасць праваслаўю. Зброяй у гэтай барацьбе стала слова. У 1610 г. у друкарні Віленскага Святадухаўскага брацтва быў выдадзены знакаміты «Трэнас, альбо плач святой усходняй царквы». Гэты твор палемічнай літаратуры быў напісаны на польскай мове і адстойваў пазіцыі праваслаўя. І не проста адстойваў, а фактычна заклікаў да супрацьдзеяння ўладам. Аўтара «Трэнаса» ад арышту ўратавала тое, што ён схаваўся за псеўданімам Тэафіл Арталог. Кніга была забаронена. За яе распаўсюджванне накладаўся вялікі штраф, друкарню зачынілі, а рэдактара — Лявона Карповіча — кінулі ў вязніцу.

Брэсцкая унія (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Брэсцкая уніяФільм: Брэсцкая унія (унія праваслаўнай і каталіцкай цэркваў)

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). У другой палове XVI ст. у Вялікім княстве Літоўскім у чарговы раз загаварылі пра магчымасць уніі паміж праваслаўнай царквой і каталіцкім касцёлам. Пытанне гэтае ўздымалася не першы раз, бо само становішча ВКЛ на разломе усходне-праваслаўнай і заходне-каталіцкай цывілізацыямі вымагала асаблівай пільнасці для прадухілення расколу грамадства. Праваслаўная царква ў XVI ст. перажывала глыбокі крызіс, звязаны з заняпадам узятага туркамі Канстанцінопаля — інтэлектуальнага цэнтра ўсходняга хрысціянства. Акрамя таго, праваслаўе выкарыстоўвалася суседняй Маскоўскай дзяржавай як падстава для войнаў з ВКЛ. Каталіцкі касцёл таксама знаходзіўся ў крызісе, праявай чаго была Рэфармацыя. Аб’яднанне сіл супраць пратэстанцкіх плыняў магло б быць выгодным і дзяржаве, і абодвум канфесійным плыням.

Лаўрэнцій Зізаній (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Лаўрэнцій ЗізанійФільм: Лаўрэнцій Зізаній

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Лаўрэнцій Зізаній быў гуманістам і асветнікам у часы контррэфармацыі. Гуманіст, асветнік... Наколькі гэтыя словы гучаць мілей і прыемней, чым тэрміны адносна дзеячоў контррэфармацыі: рэлігійны фанатык, непрымірымы барацьбіт і гэтак далей. Ад першых словаў вее дабрынёй, цярпімасцю. А другія нясуць нянавісць.

Казімір Лышчынскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Казімір ЛышчынскіФільм: Казімір Лышчынскі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Прадстаўнік старадаўняга шляхецкага роду, Казімір Лышчынскі атрымаў бліскучую адукацыю у езуіцкім калегіуме і Кракаўскім універсітэце. Таленавіты юнак уступіў у ордэн езуітаў і з часам заняў пасаду прарэктара Берасцейскага калегіума. Неўзабаве ён пакінуў кар’еру, каб кінуць выклік касцёлу. У сваім маёнтку Казімір Лышчынскі напісаў трактат «Аб неіснаванні Бога». Гэта быў арыгінальны філасофскі твор, у якім аўтар адмаўляў рэлігійную сутнасць свету і сцвярджаў, што прырода развіваецца па сваіх натуральных законах. Вера ў Бога, як лічыў Лышчынскі, з’яўляецца выключна вынікам чалавечай фантазіі.

Казімір Лышчынскі адмаўляў панаванне царквы, марыў аб свеце без улады і народах без гаспадароў. Галоўнае — лічыў ён — не звышнатуральны розум, а розум звычайнага чалавека. Ён не імкнуўся да ваяўнічага атэізму — ён з’яўляўся філосафам, якога цікавіла ісціна. Але часы рэлігійнага цемрашальства не спрыялі інтэлектуальнай свабодзе. Па даносу суседа Казімір Лышчынскі быў схоплены і зняволены.

Васіль Цяпінскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Васіль ЦяпінскіФільм: Васіль Цяпінскі

Від: Дакументальны

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»). Гуманіст і асветнік, ён быў паплечнікам Сымона Буднага. Іх абодвух называюць прадаўжальнікамі справы Скарыны. Але ён увайшоў у гісторыю не толькі як друкар, але і як перакладчык і пісьменнік. Васіль Цяпінскі нарадзіўся ў сям’і небагатага шляхціца. Дакладна невядома, дзе ён атрымліваў адукацыю, аднак веды яго былі грунтоўныя. У складзе коннай роты аршанскага старосты Філона Кміты малады чалавек прымаў удзел у Інфлянцкай вайне, а затым быў на службе ў падканцлера ВКЛ Астафія Валовіча, які падтрымліваў асветніцкую дзейнасць у дзяржаве. Пляменніца Астафія Валовіча неўзабаве стала жонкай Васіля Цяпінскага.

Старонкі