Весці Акадэміі навук БССР. Серыя грамадскіх навук. — 1974. — № 2

Весці Акадэміі навук Беларускай ССР БССР Серыя грамадскіх навук 1974 № 2Часопіс: Весці Акадэміі навук БССР. Серыя грамадскіх навук. — 1974. — № 2.

Характарыстыка: Весці Акадэміі навук БССР, серыя грамадскіх навук — навуковы часопіс, у якім друкаваліся артыкулы па гісторыі, мовазнаўству, літаратуразнаўству ды іншых галінах айчыннай гуманітарыстыкі. Асобная серыя грамадскіх навук часопіса ўзнікла ў 1956 г. Да гэтага артыкулы па гуманітарных, фізіка-матэматычных і прыродазнаўчых навуках публікаваліся пад адной вокладкай. Побач з навуковымі даследаваннямі у часопісе маглі змяшчацца афіцыёзна-прапагандысцкія і публіцыстычныя матэрыялы, што асабліва характэрна для «застойных» 1970-х гадоў. У № 2 Вясцей АН БССР (Серыя грамадскіх навук) за 1974 г. друкуюцца артыкулы Ф.П. Філіна пра паходжанне славянскіх моў, А.М. Булыкі пра германізмы ў старабеларускай мове, У.М. Свяжынскага пра асаблівасці марфалагічнай сістэмы «Дзённіка» Ф.Е. Еўлашоўскага, Л.М. Ракіцкай пра развіццё лёгкай прамысловасці Беларусі ў гады другой пяцігодкі (1933–1937), а таксама публікацыі іншых даследчыкаў.

Вацлаў Ластоўскі (фільм, «Гісторыя пад знакам «Пагоні»)

фільм Гісторыя пад знакам Пагоні Вацлаў ЛастоўскіФільм: Вацлаў Ластоўскі.

Від: Навукова-папулярны, адукацыйны.

Характарыстыка: Фільм з дакументальнага цыкла «Гісторыя пад знакам «Пагоні» («Белсат»), прысвечаны Вацлаву Ластоўскаму. «Ён пасвяціў усяго сабе адраджэнню беларускага народу, належачы да тых нямногіх, што не толькі ўсёй душой аддаліся справе беларускай, але і ўвесь час свой аддавалі ёй», — так пісаў пра гэтага чалавека вядомы дзеяч беларускага замежжа Янка Станкевіч. Ластоўскі нарадзіўся ў 1883 г. на Віцебшчыне ў сям’і беззямельнага шляхціча. Скончыўшы толькі пачатковую школу і непрацяглы час слухаючы лекцыі ў Пецярбургскім універсітэце, юнак здолеў праз самаадукацыю здабыць бліскучыя веды ў гуманітарных навуках. Вацлаў Ластоўскі актыўна ўдзельнічаў у грамадскім і культурным жыцці Вільні, стаў адным з ідэолагаў беларускага нацыянальнага руху. У 1909–1914 гг. ён працаваў рэдакцыйным сакратаром газеты «Наша Ніва». На старонках гэтай газеты друкаваліся публіцыстычныя артыкулы, апавяданні і вершы і самога Ластоўскага, які карыстаўся псеўданімамі Юрый Верашчака і Власт. Упэўнены ў тым, што абуджэнне народа немагчымае без ведаў пра ўласную гісторыю, Вацлаў Ластоўскі займаўся грунтоўным вывучэннем беларускай мінуўшчыны. Вынікам стала надрукаваная ў 1910 г. «Кароткая гісторыя Беларусі».

Марзалюк, І.А. Місіянерская дзейнасць праваслаўнай царквы ў сярэднявеччы на землях Заходняй Беларусі і Літвы і яе наступствы

Марзалюк І.А. Місіянерская дзейнасць праваслаўнай царквы на землях Заходняй Беларусі і ЛітвыАртыкул: Марзалюк, І.А. Місіянерская дзейнасць праваслаўнай царквы ў сярэднявеччы на землях Заходняй Беларусі і Літвы і яе наступствы / І.А. Марзалюк // Веснік Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А.А. Куляшова. — 2003. — № 4 (16). — С. 8–14.

Анатацыя: Артыкул Ігара Аляксандравіча Марзалюка прысвечаны місіянерскай дзейнасці праваслаўнай царквы ў балцкім асяроддзі ў эпоху сярэднявечча. На падставе пісьмовых і археалагічных крыніц аўтар паказвае наяўнасць значнай праслойкі усходнеславянскага праваслаўнага («русінскага») баярства на землях Заходняй Беларусі і Літвы. Аўтар прыходзіць да высновы, што пасля ўтварэння Вялікага Княства Літоўскага ў ХІІІ–ХIV стст. працэс усходнеславянскай каланізацыі і місіянерскай дзейнасці праваслаўнай царквы на ўласна літоўскіх землях працягваўся. Пры гэтым прыняцце балтамі праваслаўя садзейнічала іх асіміляцыі.

Спадчына. — 1996. — № 4

Спадчына 1996 № 4Часопіс: Спадчына. — 1996. — № 4.

Характарыстыка: Часопіс «Спадчына» створаны у 1989 г. на базе бюлетэня «Помнікі гісторыі і культуры Беларусі». На хвалі нацыянальнага адраджэння вакол яго згуртаваліся неабыякавыя беларускай культуры і мінуўшчыны гісторыкі, публіцысты, літаратары. Часопіс папулярызаваў гісторыка-культурную спадчыну беларусаў, публікаваў пераклады і перадрукі гістарычных крыніц, твораў гісторыкаў і пісьменнікаў. Дзякуючы «Спадчыне», шырокая грамадскасць упершыню адкрыла забытыя раней імёны. У № 4 часопіса «Спадчына» за 1996 г. змешчаны артыкулы Вацлава Ластоўскага па гісторыі Беларусі, Мікалая Лапіцкага пра праваслаўе ў Вялікім Княстве Літоўскім у часы Ягайлы, Язэпа Лёсіка пра апісанне бітвы пад Грунвальдам у Хроніцы Быхаўца, хроніках Яна Длугаша, Марціна Бельскага і іншых гістарычных крыніцах, Алеся Смалянчука пра «беларускую карту» ў дзейнасці царскай адміністрацыі ў другой палове ХІХ — пачатку ХХ ст., аўтабіяграфія Браніслава Тарашкевіча, а таксама іншыя публікацыі.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 5. Каяць — Лiпянка

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 5. Каяць - ЛiпянкаКніга: Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 5. Каяць — Лiпянка / [уклад. В.У. Мартынаў, І.І. Лучыц-Федарэц [і інш.] ; рэдактар В.У. Мартынаў]. — Мінск : Навука і тэхніка, 1989. — 320 с.

Характарыстыка: «Этымалагічны слоўнік беларускай мовы» — шматтомнае энцыклапедычнае выданне, першы том якога пабачыў свет у 1978 г. Слоўнік змяшчае этымалагічны аналіз слоў беларускай мовы і прызначаны для вывучэння развіцця беларускай лексікі і яе суадносін з лексікай іншых славянскіх і неславянскіх моў. Пяты том «Этымалагічнага слоўніка беларускай мовы» ўтрымлівае словы на літары ад К да Л (ад «Каяць» па «Ліпянка» ўключна).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 4. К — Каята

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 4. К - КаятаКніга: Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 4. К — Каята / [В.Д. Лабко [і інш.] ; рэдактар В.У. Мартынаў]. — Мінск : Навука і тэхніка, 1988. — 328 с.

Характарыстыка: «Этымалагічны слоўнік беларускай мовы» — энцыклапедычнае выданне, якое выходзіць з 1978 г. Слоўнік утрымлівае этымалагічны аналіз слоў беларускай мовы і прызначаны для вывучэння развіцця беларускай лексікі і яе суадносін з лексікай іншых славянскіх і неславянскіх моў. Чацвёрты том «Этымалагічнага слоўніка беларускай мовы» змяшчае словы на літару К.

Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1975. — № 3

Часопіс Помнікі гісторыі і культуры Беларусі 1975 № 3Часопіс: Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1975. — № 3 (23).

Характарыстыка: Часопіс (бюлетэнь) «Помнікі гісторыі і культуры Беларусі» пабачыў свет у 1970 г. Ён з’яўляўся афіцыйным органам Беларускага дабраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры. У ПГКБ змяшчаліся матэрыялы, якія павінны былі спрыяць ахове, вывучэнню і папулярызацыі помнікаў. Аб’ём публікацый пераважна заставаўся невялікім. У № 3 «Помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» за 1975 г. друкуюцца артыкулы І.Н. Колабавай пра раменнікаўскі манетны скарб, Ф.Д. Гурэвіч пра рамеснікаў гарадоў Панямоння, М. Мікалаева пра зброю Навагрудка, Р. Лешчанка пра Быхаў у гады Паўночнай вайны, У.М. Кісялёва пра возніцкі промысел у Мінску, а таксама шэраг іншых матэрыялаў.

Старонкі